Hyperventilatie
Nieuwe cursus Herhalingen
Hyperventilatie
NHG-PatiŽntenbrief, versiedatum: september 1998

Deze patiŽntenbrief is oorspronkelijk bedoeld als ondersteuning van het consult door de huisarts. De huisarts geeft de brief mee aan patiŽnten met de betreffende ziekte of aandoening. De tekst gaat ervan uit dat de patiŽnt al door de huisarts is gezien en dat de informatie uit de brief is besproken.
De adviezen in de brief gelden alleen voor mensen bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de huisarts. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn als in de teksten wordt beschreven.


Wat is hyperventilatie?
Wanneer u gespannen of angstig bent, kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan. Eťn van die klachten is hyperventileren. Hyperventileren wil zeggen dat u te snel of te diep ademt.

Normale ademhaling
Bij de ademhaling ademt u zuurstof in en koolzuur uit. De ademhaling past zich aan bij wat u doet. Bij inspanning, zoals traplopen of hardlopen, heeft u meer zuurstof nodig. U gaat dan vanzelf sneller ademen en uw hart gaat sneller kloppen.

Hoe ontstaat hyperventilatie?
Wanneer u angstig of gespannen bent, kan uw lichaam in een stresstoestand raken. Het lichaam gaat dan stresshormonen aanmaken, zoals bijvoorbeeld adrenaline. Het is alsof het lichaam zich voorbereidt op een inspanning. U gaat vanzelf sneller ademhalen en uw hart gaat sneller kloppen. Zo kunnen angst en gespannenheid ervoor zorgen dat u gaat hyperventileren.

Verschijnselen van angst
Bij angst en spanningen kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan. Voorbeelden hiervan zijn:

te snel of te diep ademhalen (hyperventileren);
duizelingen of een gevoel alsof u flauwvalt;
een benauwd gevoel alsof u niet genoeg lucht krijgt;
pijn op de borst;
hartkloppingen;
tintelingen in de handen of in het gezicht;
een stijf gevoel of kramp in de vingers;
een droge mond;
hoofdpijn;
misselijkheid.
De klachten kunnen beangstigend werken. En door de angst kunnen de klachten weer toenemen. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel.

Adviezen
Als u merkt dat u hyperventileert of als u andere verschijnselen van angst voelt opkomen, probeer dan rustig te ademen. Een rustige ademhaling kan helpen de klachten te verminderen. Er zijn ook andere manieren om de stresstoestand van uw lichaam te verminderen. Sommige mensen leiden de spanning af door hardop te gaan lezen. Anderen vinden afleiding in oefeningen als kniebuigingen of touwtjespringen.

Oefeningen
U kunt oefeningen doen waardoor u rustiger leert ademen. Ga rechtop zitten, probeer de borstkas stil te houden, en probeer alleen met uw buik te ademen. Houd uw handen op uw buik, net onder de ribben. Bij iedere ademhaling voelt u uw buik op en neer gaan. Zorg vooral dat u rustig ademt. Neem steeds drie seconden om in te ademen en zes seconden om uit te ademen. Tel in gedachten mee:

in - 2 - 3 - uit - 2 - 3 - 4 - 5 - 6
in - 2 - 3 - uit - 2 - 3 - 4 - 5 - 6
enzovoort.

Het langzaam uitademen is vaak het moeilijkst. Laat daarom bij elke tel een beetje lucht ontsnappen. Doe de oefening vijf keer achter elkaar en minstens drie keer per dag. Hoe vaker u oefent, hoe beter.
Vervolgens kunt u uw ademhaling in verschillende houdingen gaan oefenen: liggend, zittend of staand. Als dat lukt, kunt u ook oefenen terwijl u ergens mee bezig bent, bijvoorbeeld als u zit te lezen of als u staat af te wassen.

Aanpakken van de oorzaak
Probeer na te gaan waarom bepaalde situaties spanningen oproepen. Het kan zijn dat u zich niet van angst of spanningen bewust bent, maar dat u wel last heeft van de genoemde klachten. Bespreek dit ook eens met iemand die u goed kent. Dat geeft misschien een andere kijk op de situatie.

Medicijnen
Er bestaan geen medicijnen tegen hyperventilatie, wťl tegen de angst. Het nadeel van deze middelen is echter dat ze het probleem niet oplossen en op den duur verslavend werken.

Hoe gaat het verder?
Door de gegeven adviezen op te volgen, kunt u leren met hyperventilatie en andere verschijnselen van angst om te gaan.

Heeft u nog vragen?

Aan deze website is geen huisarts verbonden om persoonlijke vragen te beantwoorden. We raden u aan om vragen over uw eigen situatie met de huisarts te bespreken.

© 2013 Algemene EHBO vereniging 's-Hertogenbosch
Beginpagina Lidmaatschap Fotoalbum Bestuur Nieuws Hulpverlening Bibliotheek Links Cursussen